ALTIN
DOLAR
EURO
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Hatay 6°C
Karla Karışık Yağmur

Furuğ’a Ağıt | Nesrin Maple

Furuğ’a Ağıt | Nesrin Maple

Hepimiz dünyaya insan olarak geliyoruz. Cinsiyetimizi doğa belirliyor; dişi ve erkek. Ne kadar yalın değil mi? Sadece öz anlamları.  Sonrasında içinde bulunduğumuz toplum cinsiyetimiz için çeşitli ifadeler kullanıyor. Ve bunlarla farklı atfedilmiş kimliklerimiz oluyor. Kadın kelimesi için Türkçe’ de tam 20 ifade buldum nette; Hatun, kadın, hanım, hanımefendi, begüm, banu, avrat, dişi, uragut, kız, dilber, ahu, karı, yosma, sürtük, fahişe, kaltak, orospu, bayan, kasık mancası- bunu da hayatımda ilk kez gördüm.

Neden bunları araştırdım derseniz bir kadın şairi anlatmak istediğim için: İsmi Furuğ Ferruhzad. İranlı bir şair, yönetmen, yazar ve oyuncu. Dünya sahnesine İran’da ülkenin çalkantılı olduğu bir dönemde doğmuş ve genç yaşta elim bir trafik kazası sonucu ölmüştür (1935-1967).

Savaş, Şah Pehlevi otoriter yönetimi, sıkıyönetim, dini baskılar, siyasal çalkantılarla dolu bir evrenin tam ortasına düşmüş asi, özgür olmak isteyen bir ruh. Aykırı, sıra dışı bir sanatçı. Tamamen  ataerkil bir toplumda özünü, kendini arayan bir dişi ruh. Bu arayışta pek çok duvara ve aynaya çarpmış. Zor bir zamanda, zor bir mekanda ve zor insanlarla oradan oraya savrulmuş.

‘Gecede, şu an bir şey geçiyor
Ay kızıl ve karmaşık
Ve her an düşme korkusu yaşanan bu damda
Bulutlar yaslı kalabalıklar gibi
Sanki yağmurun yağacağı anı bekliyor

Bir tek an
Ondan sonra hiç
Bu pencerenin arkasında gece titriyor
Ve yeryüzü
Geri kalıyor dönüşünden
Bu pencerenin arkasında bir bilinmeyen
Beni ve seni bekliyor…

Rüzgar bizi kendisiyle götürecek

Pencerenin arkasında titreyen bir gece, üşümüş ruhu gibi. Son kitabının ismi de ‘İnanalım Soğuk Mevsimin Başlangıcına’

‘Bir pencere, bakmaya
Bir pencere, duymaya
Bir pencere yeryüzünün yüreğine ulaşan tıpkı bir kuyu gibi
Tekrarlanan mavi şefkatin enginlerine açılan.
Yalnızlığın küçücük ellerini
Cömert yıldızların verdiği gece bahşişi kokularıyla
Dolduran bir pencere
Belki de konuk etmek için güneşi şamdan çiçeklerinin gurbetine

Bir pencere, yeter bana

Bir pencere yeter bana bir tek pencere
Bilince ve bakışa ve suskunluğa
Işte öylesine boy atmış ki ceviz fidanı
Anlatabilir artık genç yapraklarına tüm bir duvarı
Ve sor aynadan
Adini kurtarıcının
Ve işte senden daha yalnız değil mi
Ayaklarının altında titreyen gökyüzü?
Yıkıntı elçiliğini, peygamberler
Kendileriyle birlikte getirmediler mi çağımıza?
Ve yankıları değil mi o kutsal metinlerin
Bu patlamalar ardarda
Bu zehirli bulutlar?
Ey dost, ey kardeş, ey herkes!
Yazın tarihini gül soykırımının

Onun penceresinin önüne hep perdeler konmuş. Saklanmak istenmiş güneşten, aydan, yıldızlardan, ışıktan. Korunmak istenmiş, hapsedilmek, penceresiz odalarda kilitli. Kendi penceresine sahip olmak istediğinde ise farklı kadın kimlikleriyle yaftalanmış ve ruhu yerlerde sürüklenmiş, aşağılanmış.

‘…Titredi
Ve birden döküldü iki yana
Ve uzun iç çekisler gibi uzandi bana
Yariklardan çikarak
Yalvaran elleri
“Çok soguk
Çizgileriim kesiyor rüzgar
Düsünüyorum bir tek insan var mi simdi
Yikilmis yüzüyle
Tanismaktan
Korkmayan?
Zamani degil mi artik
Açilsin bu pencere, açik açik açik
Yagsin gökyüzü oradan….
Kendi kimliginin ölüm namazini
Kilsin insan inleyerek? ”..

Özgürlük yalnızlığı, yalnızlık özgürlüğü doğurmuş onun evreninde. Özgürlük cesaret ister. Erkek şairler yazdığında karizmatik, romantik, duygusal diyerek övülürken, kadın şairler yazdığında ise yasak, erotik bulunan dizeler kendisi hakkında çirkin yaftalamalarla yer almış basında. Narin ruhu örselenmiş. Bu ikiyüzlülüğe isyan etmiş.

….yalnızlık boyutlarındaki bir odada,

aşk boyutlarındaki yüreğim,

kendi mutluluğunun sade bahanelerini seyreder,

saksıda çiçeklerin güzelim yok oluşunu

ve senin bahçemize diktiğin fidanı

ve bir pencere boyutlarında öten

kanarya ötüşlerini.

ah..

budur benim payıma düşen,

budur benim payıma düşen,

benim payıma düşen,

bir perde asılmasının benden aldığı gökyüzüdür,

benim payıma düşen, terk edilmiş merdivenlerden inmektir

ve ulaşmaktır bir şeylere çürüyüşte ve gurbette,

benim payıma düşen anılar bahçesinde hüzünlü gezintidir…

Çocuk denilecek bir yaşta despotik baba otoritesinden kaçarken, başka bir otorite altında bulmuş kendisini. Sevecen ve şefkatli bir babanın boşluğunu doldurmaya çalışırken çocuk yüreğinde, başka bir otoriteye demirlenmiş bulmuş kendisini. Ona biçilen rolü oynamayı reddetmiş yeniden. Özgürlüğü ile çocuğu arasında seçim yaptırılmaya zorlanmış. Hep aynı çaresizliğe, yalnızlığa, anlaşılamamaya uyanmış, beyninin ve ruhunun labirentlerinde hüznün kokularıyla, kederli, deli divane dolaşmış. Sevgiyi ve aşkı ararken kaybolmuş ve acı içinde şiirlerine sığınmış. Acı tek kişilik bir tiyatro. İçindeki çığlıkları susturamamış. Kadın seslerinin pek duyulmadığı bir ülkede, isyanını ‘ sadece ses kalacak ’ diyerek haykırmış.

‘Ne için durmalıyım?
Yol hayatin kılcal damarları arasından geçiyor.
Çevrenin niteliği tüm kokuşmuş hücreleri öldürecek
Ve şafağın kimyasal atmosferinde
Sadece ses kalacak,
Zaman zerreciklerine bağlanan ses.’

Furuğ kardeşi Feri’ye yazdığı son mektupta “Ailemizde ilk ölen insan ben olacağım, sonra sıra sende bunu biliyorum’’ diyor. Ve kehaneti doğru çıkıyor.

Sen burada, benim bütün hayatımı parçalayıp mahveden insanların arasında yaşamalısın – bunlar bir hiçler, hiçler – hiçler… bu gün senin fotoğraflarını dergilerinde basanlar ve ona buna yedirenler, yarın her yerde senin aleyhinde konuşmaktan başka işleri olmayacak ve nerede yazarlar yazsınlar seni kötüleyecekler… … senin dayanma gücün ne kadardır bilmiyorum, ben kendim olmam için – bunların arasında yaşamışım – bunların arasında ölmüşüm ama sen?…

Ben de senin gibi sokağımızın tozuna toprağına, Emiriye’nin çocuk dilencilerine, güvercinlerine ve köpeklerine ve günebakan çiçeklerine aşığım ama sen bunları kim için anlatacaksın?

Sen sadeliğinle ve temiz ve çocuksu duygularınla yaşıyorsun ve bunlar tam senin bu duygularınla dalga geçerek geçiniyorlar.

Ben böyle şeylere alıştım ve bu palyaçoları çok iyi tanıyorum sen de gel onları daha iyi tanı. Senin ve sevgili Anya’nın gelişini bekliyorum. Herhalde ailemizde ilk ölen ben olacağım ve sonra da sıra sende. Ben bunu biliyorum.

Sevgilerimle
Furuğ

Haşim Hüsrevşahi
Sardunyalar

‘Tevatüre göre, kuşların hükümdarı olan Simurg (Zümrüd-ü Anka, Tuğrul Kuşu ya da batıda bilinen adıyla Phoenix), Bilgi Ağacı’nın dallarında yaşar ve her şeyi bilirmiş. Bu kuşun özelliği gözyaşlarının şifalı olması ve yanarak kül olmak suretiyle ölmesi, sonra kendi küllerinden yeniden dirilmesiymiş. Onun yuvası Kaf Dağı’nın tepesindeymiş. Kuşlar bir gün ondan yardım dilemek için yola çıkmışlar.  Onun yuvasına ulaşmak için çetin 7 vadiyi geçmeleri gerekiyormuş; İstek, Aşk, Ayrılık, Hırs, Kıskançlık, Şaşkınlık ve Yokluk vadileri. Yollarda telef olmuşlar. Sadece 30’u zirveye ulaşabilmiş. Oraya varınca ögrenmişler ki; Farsça’da Si-Otuz, Murg- Kuş” demekmiş. Kendileri Simurg’muş. Onu beklemekten vazgeçerek, şaşkınlık ve yok oluşu da yaşadıktan sonra bile uçmayı sürdürebilmekmiş hakikat.

Feri’ye yazdığı mektupta ‘ben kendim olmam için – bunların arasında yaşamışım – bunların arasında ölmüşüm’ dizelerini okuduğumda yokluk vadisine ulaştığını hissettim. Ancak ömrü küllerinden yeniden doğmasına yetmedi sanırım. Çektiği acıların, ruhuna yapılan işkencelerin bittiğini umuyorum.

‘ ve ben o küçük kadınla karşılaştım

Gözleri simurgların boş yuvaları gibiydi

Baldırlarının kımıltısında giderken sanki

Benim görkemli düşümün kızlığını götürüyordu gecenin yatağına’

 

Oğlu’na yazdığı şiirinde diyor ki;

‘Arsızlıkla damgalanan boş kinayelere

Gülen bendim kendi varlığımın sesi

olayım istedim yazık ki ‘kadın’dım.’

 

Nesrin Maple

12.12.2021

ETİKETLER: , , ,
BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.